Komorniki

x Historia

Pierwsze ślady osadnictwa na tym obszarze datowane są na ok. IX-VII tysiąclecie p.n.e., gdy na teren ten wkraczały pierwsze grupy społeczności mezolitycznych, zajmujących się łowiectwem, zbieractwem i rybołówstwem. W samych Komornikach odkryto przejawy obecności człowieka z tzw. kultury pomorskiej. Granica zasięgu osadnictwa neolitycznego (druga poł. IV tysiąclecia p.n.e.) sięga linii Łęczyca - Wiry - Komorniki - Głuchowo. Od tego czasu osadnictwo na tym obszarze było już ciągłe. Ewidencja archeologiczna pozwala sugerować, że w epoce brązu i na początku epoki żelaza (tzw. kultura łużycka) pojawiły się już względnie stabilne jednostki osadnicze, obejmujące osadę i cmentarzysko. Nie jest wykluczone, że posiadały one swego rodzaju prawo własności do eksploatowanego terenu.
Pierwsze wzmianki o Komornikach pochodzi z bulli papieża Innocentego II z roku 1136. We wczesnym średniowieczu powstał prawdopodobnie gród w Głuchowie.
Wieża - mauzoleum Bierbaumów
Obecnie nie jest znana jego lokalizacja. Na przełomie XIII i XIV wieku wprowadzono na te tereny kolonizację na prawie niemieckim. Wiązała się ona z wyznaczeniem ścisłych granic gruntów, przeprowadzeniem regularnego podziału pól, tworzenia wsi o zwartej zabudowie. Wówczas lokowane były wsie: Głuchowo (1301 r.), Komorniki (1286-1297), Plewiska (1335) i Wiry (1357) i we wszystkich przypadkach dokonało się to na bazie już istniejącego osadnictwa. Większość terenów objętych granicami gminy Komorniki należała do biskupa poznańskiego, zatem tworzono tu głównie tzw. osady służebne. Dopiero w czasie zaborów rozwinęła się prywatna własność ziemska. W 1833 roku powstało wójtostwo Komorniki z siedziba w Fabianowie, które swym zasięgiem obejmowało znaczną część dzisiejszego Poznania: Junikowo, Fabianowo, Kotowo, Ławica, Marcelin, Rudnicze, Świerczewo, Żabikowo, a także Gołuski, Dąbrowa, Dąbrówka, Gurowo, Skórzewo, Sobiesiernie, Twardowo, Wysogotowo oraz znaczną część obecnej gminy Komorniki, ale bez Wir i Łęczycy.
W czasie zaborów ludność Ziemi Komornickiej ostro broniła się przed kolonizacją pruską. Jedynie w Łęczycy połowa gospodarstw przeszła w ręce niemieckie. Ostoja polskości pozostały Komorniki. Tu w latach 80 XIX w. ostro protestowano przeciwko rugowaniu języka polskiego ze szkoły. Jednym z gorliwych patriotów z tych terenów był Ksawery Malinowski, ksiądz tutejszej parafii w latach 1853 � 1881, uczestnik powstania listopadowego, językoznawca, propagator nowych technologii w rolnictwie, należał do współzałożycieli Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk (1857 r.) i Teatru Polskiego w Poznaniu. Za swoje zasługi dla krzewienia polskości i osiągnięcia naukowe PTPN wystawiło mu na mogile popiersie, które stoi do dziś przy kościele parafialnym w Komornikach.

Kościół w Komornikach
W 1900 r. proboszczem Komornik został ksiądz Stanisław Gładysz, który wraz z Leonem Plucińskim założyli Koło Obywatelskie. Jego celem było budzenie poczucia narodowego wśród ludu wiejskiego. Ksiądz Gładysz przeciwstawił się komisji kolonizacyjnej. Sam kupił majątek w Komornikach i rozparcelował go między chłopów. Był również członkiem rady nadzorczej Spółki Parcelacyjnej Rolników.
W dwudziestoleciu międzywojennym patriotyczne poczynania kontynuowała organizacja sportowo-gimnatyczna �Sokół�, która skupiała postępową młodzież. W Komornikach liczyła ok. 30 członków. Zmierzch �Sokoła� zaczyna się chwilę powstania organizacji �Strzelec�.
W okresie międzywojennym własność ziemska stanowiła połowę jej obszaru. Dworu i folwarku nie posiadały Łęczyca, Rosnowo, Jarosławiec i Walerianowo. Najwięcej Ziemi należało do ks. Adama Czaetoryskiego (Głuchowo, Wiry). Szreniawa była w rękach dr. Glabisza, Plewiska posiadali Freudenreichowie, Chomęcice � Jordanowie a Komorniki � Żurowska.
Mieszkańcy Komornik różnili się od mieszkańców innych wsi strojem. Podstawowym ubiorem był zmodernizowany kolorystycznie strój szamotulski z domieszką stroju bamberskiego miejskiego i wiejskiego. Ubranie mówiło o przynależności do grupy społecznej, więc stroje były bogate w fasonie, kolorach i ozdobach.

Urząd Gminy
Obecna gmina powstała w 1973 i obejmuje wsie: Chomęcice, Głuchowo, Jarosławiec, Kątnik, Komorniki, Łęczycę, Plewiska, Rosnowo, Rosnówko, Szreniawę, Walerianowo oraz Wiry i Wypalanki. Mieszkańcy gminy zapraszają gości do odwiedzania ciekawych zabytków, do których należą: zespół kościelny w Komornikach, w którego skład wchodzi: kościół pw. św. Andrzeja Apostoła, który istniał tu już na pewno w XII w., w obecnym, neobarokowym kształcie istniejący od 1912 roku i plebania z początku wieku z neobarokowym szczytem; zespół kościelny we Wirach: neoromański kościół pw. św. Floriana z 1900 roku, wybudowany w miejsce drewnianego, istniejącego już w XIII w., neoromański dom parafialny z 1906 i plebania z 1864 roku; zespół dworsko-folwarczny w Szreniawie (obecnie siedziba Muzeum Narodowego Rolnictwa i Przemysłu Rolno- Spożywczego) z mauzoleum Bierbaumów - założycieli i właścicieli majątku. W 2002 r. mauzoleum wyremontowano i utworzono tam wieżę widokową, z której można podziwiać panoramę Poznania, ale przede wszystkim Wielkopolskiego parku Narodowego. W Szreniawie, Komornikach, Plewiskach i Głuchowie przetrwały parki dworskie, skomponowane na początku lub w połowie XIX wieku w stylu angielskim. Do najciekawszych obszarów gminy należy uroczysko Kątnik, tak z przyrodniczego, jak i krajobrazowego punktu widzenia. Teren ten wyróżnia się obecnością starorzeczy o dnach porośniętych bardzo bogatą roślinnością tworzącą różnobarwne kobierce, a także kilku skupień pomnikowych drzew. Ponadto spośród gatunków rzadkich i bardzo rzadkich od kilku lat gnieździ się nad Wartą tracz nurogęś (jedyna lęgowa para w okolicy Poznania). Tylko tu gnieżdżą się: trzmielojad i pustułka, kania ruda, kropiatka i żuraw. W urwistych brzegach ujściowego odcinka Wirynki lęgnie się rzadki zimorodek. Spotkać też można bobry.

x Powrót

 O serwisie

Prywatność
© Copyright 2007- 2020 - mobiinfo.pl