Gniezno

x Drzwi Gnieźnieńskie

    Katedra gnieźnieńska była miejscem koronacji pięciu królów Polski, a od 1418 r. do 1992 arcybiskupom gnieźnieńskim przysługiwała godność Prymasa Polski. Katedra jest obecnie budowlą gotycką, trójnawową z ambitem, otoczoną wieńcem kaplic. Ozdobą budowli są dwie potężne wieże nakryte barokowymi hełmami. Przy wieży południowej znajduje się dawniejsze główne wejście, w którym eksponowane są sławne Drzwi Gnieźnieńskie, jeden z ważniejszych zabytków plastyki romańskiej w Europie.
    
    Wykonane są one z brązu, a pochodzą z 2 połowy XII wieku. Dwuskrzydłowe, wymiary skrzydła lewego 328x84, skrzydła prawego 323x83. Grubość obu skrzydeł od 1,5 do 2,5 cm. Odlane zostały techniką na wosk tracony. Stop składa się z miedzi, cyny oraz niewielkich ilości ołowiu. Lewe skrzydło odlano w całości, prawe zestawiono metodą lutowania z 24 osobno odlanych części. kołatki zostały przylutowane. Inskrypcje przy antabie na lewym skrzydle kryptogram (Petrus?) i nieczytelna dalsza częśc napisu; na obrameniu zewnetrznym lewego skrzydła napis, który hipotetycznie odczytano jako: ME FECIT ME ... PETRVS lub BOVO LATINVS lub LVITINIVS ME FE[ci]T. Przednia strona każdego skrzydła podzielona została na dziewięć prostokątnych kwater, oddzielonych od siebie wąską, płaską listwą. Ciąg ułożonych pionowo kwater każdego skrzydła ujety jest w szeroką bordiure. Obrzeża skrzydeł zamykają profilowane listwy.
    
    W 18 kwaterach Drzwi ukazane są płaskorzeźbione sceny z życia św. Wojciecha. W świetle badań wcześniejszych, Drzwi miały powstać w 1 połowie XII w. w kręgu Bolesława Krzywoustego. Obecnie nikt nie poddaje w wątpliwość, że dzieło odlane zostało w 2 połowie XII wieku. Zleceniodawcy upatruje się zarówno w osobie ówczesnego księcia seniora Mieszka Starego jak i arcybiskupa gnieźnieńskiego. Mógł to być arcybiskup Zdzisław lub jego następca Bogumił.

x Powrót

 O serwisie
© Copyright 2007-2019 - mobiinfo.pl